پنل بیماری های انعقادی؛ بررسی واریانت های شایع

16 می 2018

پنل بیماری های انعقادی؛ بررسی واریانت های شایع 

دو علامت بارز بیماری های قلبی-عروقی عبارت است از تصلب شرائین و ترومبوز عروقی که با چند پارامتر ژنتیکی و محیطی همراهی دارند. اگرچه این دو بیماری از نظر پاتوفیزیولوژی متفاوتند اما برای هر دو ریسک فاکتورهای یکسانی وجود دارد، از جمله افزایش سن، چاقی، اختلال چربی خون و دیابت. فرایند پاتولوژیک تصلب شرائین به دنبال مشکلات اندوتلیال، هیبرلیپیدمی، التهاب و فشار خون بالا ایجاد می شود. پلی مرفیسم ژن های دخیل در این فرایند همراه با الگوی زندگی ناسالم (مصرف دخانیات، رژیم غذایی با چری بالا، کم تحرکی) می تواند باعث آسیب دیواره عروق و در نهایت عامل ایجاد سکته های قلبی و ایسکمی مغزی شوند. در اتیولوژی ترومبوآمبولیسم وریدی (Venous Thromboembolism:VTE) علاوه بر تنوع ژنتیکی عوامل متعددی هم چون بی تحرکی، جراحی سرطان، مصرف هورمون های زنانه در انعقاد خون نقش دارند. البته باید توجه داشت که اغلب مواقع نقص در یک ژن به تنهایی نمی تواند عامل بروز بیماری قلبی-عروقی باشد و مجموعه  ای از پلی مرفیسم ها و سایر ریسک فاکتورها در بروز این بیماری نقش دارند. در این مرکز توانایی تشخیص ۱ واریانت در ۹ ژن استعداد ابتلا به بیماری های انعقادی و قلبی از قیبل آرترواسکلروز و ترمبو آمبولیسم وریدی وجود دارد. این موتاسیون ها به شرح زیر می باشند:

-فاکتور (G1961A( FV Leiden  ؛ منجر به مقاومت پروتئین فعال شده c می شود. در ۲۰ تا ۵۰% بیماران VTE دیده می شود. یکی از مهم ترین ریسک فاکتورهای ژنتیکی برای ترومبوفیلی وراثتی است.

– فاکتور FV Leiden R2 haplotype ) H1299R)  : ریسک فاکتور خفیف برای ترومبوز و افزایش ریسک بیماری قلبی-عروقی برای ناقلان این فاکتور است.

–    فاکتور (MTHFR( 10-Methylenetetrahydrofolate Reductase  و۵ : ژن متیلن تتراهیدرو فولات ردوکتاز روی کروموزوم ۱ قرار دارد. واریانت ناپیدار (آلل T)  در ارتباط با کاهش فعالیت آنزیم و افزایش سطح هموسیستئین پلاسمایی به همراه کمبود فولات، هموزیگوت بودن و ریسک فاکتورهای دیگر، خطر ترومبوز وریدی را ایجاد می کند. بررسی جهش های MTHFR C677T و یا A1298C باید در افراد مبتلا به بیماری های عروق کرونر قلب، انفارکتوس حاد قلبی، بیماری های عروق شریانی محیطی یا ترومبوآمبولی های وریدی مدنظر قرار گیرد. هتروزیگوت مرکب C677T همچنین با فعالیت آنزیمی کاهش یافته MTHFR همراه است.

– فاکتورPlasminogen Activator Inhibitor 4G/5G ,)PAI-1 Serpin E1) : عملکرد ناقص فیبرینولیتیک به وسیله غلظت بالای PAI-1 در پلاسما سنجیده می شود و به عنوان مارکی برای حوادث آتروترومبوتیک در نظر گرفته می شود. آلل ۴G با افزایش میزان رونویسی PAI-1 در ارتباط است و به نظر می رسد ریسک فاکتور خفیفی برای VTE  و سکته قلبی می باشد.