سندرم ساوانت

15 فوریه 2020

نبوغ یا جنون ؟! آیا اوتیسم همان ساوانت است ؟ 
اکثر ما آدمها وقتی کلمه ی فرد استثنایی را می شنویم یا با آن برخورد می کنیم همیشه آن جنبه ی منفی این کلمه یعنی فرد کند ذهن یا عقب مانده در ذهن ما تداعی می شود. در صورتی که اگر آن طیف دیگر این کلمه یعنی جنبه ی مثبت را در نظر بگیرم می بینیم کودکانی که تیز هوش هستند یا به اصطلاح  IQ  آنان بالای ۱۳۰ است شامل این کلمه یعنی کودک استثنایی می شوند. در واقع اگر ما هوش آدم ها را یک منحنی نرمال در نظر بگیریم اکثر افراد سالم که هوش آنان از ۹۰ تا ۱۱۰ است در وسط این توزیع یا منحنی نرمال قرار دارندکه اگر از وسط این توزیع به طرفین کشیده شود شامل افراد کند ذهن که هوشی کمتر از ۳۰ یا ۴۰ دارند و افراد تیز هوش که هوشی بالای ۱۳۰ دارند را شامل می شود.

در این جا ما قصد داریم از افراد استثنایی صحبت کنیم که در عین اینکه کودکان به اصطلاح عقب مانده یا کند ذهن ( یا بهتر است بگوئیم آهسته گام ) هستند اما یک سری از مهارت های خارق العاده ای دارند که اگر این مهارت ها نیز در افراد سالم بروز یابد باز هم خارق العاده محسوب می شود. یعنی درا ین افراد یکسری مهارت های نادر و ویژه ای وجود دارد که حتی در یک فرد سالم هم ما نمی توانیم نمودی از آن مهارت ها را بیابیم.

افرادی که دارای این مهارت های خارق العاده هستند به افراد سندرم ساوانت معروف هستند. سندرم ساوانت وضعیتی نادر اما خارق العاده ای در افراد با اختلالات تحولی گوناگون است که توانایی مهارت یا استعداد شگفت انگیزی دارند، و این توانایی ها به طور چشمگیری با محدودیت های کلی شان ناهمخوانی دارد. به عبارت دیگر افراد مبتلا به سندرم ساوانت، افرادی با نارسایی های عقلی هستند که دارای توانایی های برجسته مختلفی نیز می باشند.

سندرم ساوانت زمانی تشخیص داده می شود که یک شخص باهوش زیر نرمال با یک استعداد ویژه یا یک توانایی ویژه در یک حوزه ی خاص ظاهر می شود.  کودکان با سندرم ساوانت یک استعداد یا مهارت استثنایی ( خارق العاده ) در یک میدان یا حوزه ی معین دارند، از قبیل : توانایی پردازش محاسبات ریاضی، استعداد موسیقی و … .این وضعیت می تواند مادر زادی ( ژنتیکی یا مربوط به دوره ی بارداری) یا اکتسابی باشد . ( یعنی بعدا در دور ه ی کودکی یا بزرگسالی به وجود آید). مهارت های سندرم ساوانت با ناتوانایی های تحولی گوناگون از قببیل اختلال اتیسم یا اختلالات دیگر مثل عقب ماندگی ذهنی یا آسیب مغزی یا بیماری هایی که قبل از تولد، حین تولد یا بعد از تولد و یا حتی بعدا در دوران زندگی کودکی یا بزرگسالی اتفاق می افتند همپوشی داشته یا بر آنها اضافه می گردد. این مهارت های خارق العاده همیشه با حافظه شگفت انگیزی همراه هستند که فوق العاده عمیق است اما خیلی محدود. در واقع یک ویژگی که تمام ساوانت ها به طور معمول و رایج از آن برخوردار هستند یک حافظه ی شگفت انگیز است در یک محدوده یا یک شکل خاص از آن.

تاریخچه:

اولین توصیف شناخته شده از یک شخص با نشانه های ظاهر شده ی سندرم ساوانت در روزنامه روان شناسی آلمان در سال ۱۷۵۱ رخ داد. اصطلاح ساوانت اولین بار توسط دکتر John langdan Down در سال ۱۸۸۷ مورد استفاده قرار گرفت ( کسی که سندرم داون را شناخت و کشف کرد). در واقع دکتر John langdan Down اولین بار عبارت ساوانت “سبک مغز” را به کار برد زیرا در طول اواخر قرن ۱۹ و اوایل قرن ۲۰اصطلاح ” سبک مغز” یک اصطلاح مقبول علمی بود که ارجاع داده می شد به افرادی که IQ آنها کمتر از ۲۰ بود. اصطلاح سندرم ساوانت بعدا برای توصیف افرادی به کار برده شد که هوش آنان بالای ۴۰ بود. تقریبا نیمی از مبتلیان به سندرم ساوانت، از آتیسم رنج می‌برند ، در حالی که نیمهٔ دیگر به بیماری‌های عقب ماندگی ذهنی ، بیماری‌های توسعه، ناهنجاری‌های مغزی یا بیماری‌هایی نظیر شیزوفرنی دچار هستند. او می‌گوید، همهٔ این کسانی که آتیسم دارند، ساوانت نیستند و برعکس این قضیه هم صادق است.

دیگر دانشمندان ردپاهای این دو سندرم (آتیسم و سندرم) را به هم ربط می‌دهند:

سندرم ساوانت در مردان ۴ تا ۶ برابر بیشتر از زنان رخ می دهد.

در حدود نیمی از ( ۵۰% ) تمام کودکان با سندرم ساوانت، اتیستیک هستند.

نزدیک به ۱۰% از تمام کودکان با نشانه های اتیسم، سندرم ساوانت دارند، یعنی این ۱۰% کودکان اتیسم از مهارت های ویژه و حافظه ی شگفت انگیز سندرم ساوانت برخوردار هستند.

تقریبا از هر ۱۰ نفر افراد مبتلا به اختلال اتیسم، یک نفر از مهارت های ساوانت برخوردار است.

ما را در اینستاگرام دنبال کنید : Lab_saee_genetic_karaj@ 

ارسال شده در اخبار, دانستنی ها توسط دکتر سمیرا ساعی‌راد | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,