دیستروفی های عضلانی دوشن و بکر؛ بررسی ژن DMD به روش MLPA

22 می 2018

دیستروفی های عضلانی شامل بیماری های عضلانی دوشن و بکر است که به علت حذف ها، مضاعف شدگی ها و جهش های نقطه ای در ژن Dystrophin ایجاد می شود. دیستروفی عضلانی دوشن معمولا در ابتدای دوران کودکی آغاز شده و شامل تاخیر در نشستن و ایستادن است. دیستروفی عضلانی بکر شبیه به دیستروفی عضلانی دوشن است با این تفاوت که شدت پیشرفت آن کندتر و ابتدا با علایمی در پاها و لگن تشخیص داده می شود. ژن Dystrophin ، تولید کننده پروتین دیستروفین، بر روی کرموزوم x قرار گرفته است. تقریبا تمامی بیماران دارای جنسیت مذکر هستند. در حدود ۶۵% از موارد ابتلا به این دو نوع دیستروغی در اثر حذف ها یا مضاعف شدگی های ژن YSTROPHIN ایجاد می گردد که عمدتا به علت طول زیاد این زن (MB.2.2 <)می باشد. بررسی ژنتیکی به دو روش زیر صورت می گیرد:

نحوه بررسی مولکولی دوشن و بکر :

در صورت داشتن فرد یا افراد مبتلا در خانواده ابتدا فرد مبتلا از نظر داشتن حذف های دیستروفین بررسی می گردد. این بررسی با روش Multipex PCR و MLPA می باشد. در صورت یافتن حذف مورد نظر از آنجا که حدود ۳۳% از جهش ها در دوشن New mutation می باشد. در خانواده هایی با یک فرد مبتلا، مادر از نظر ناقل بودن باید بررسی گردد. در صورت ناقل نبودن مادر این جهش در فرد مبتلا New mutation است.

در حالیتی که یک فرد مبتلا با تشخیص قطعی کلینیکی وجود داشته باشد که از نظر حذف های ژن دیستروفین منفی باشد، باید برای نواحی کدکنده ژن Dystrophin تعیین توالی گردد و جهش مورد نظر یافت شود.

در صورتی که فرد مبتلا فوت شده باشد ابتدا مادر از نظر ناقل بودن حذف های ژن دیستروفین با روش MLPA بررسی می گردد. اگر حذف/ افزودگی مورد نظر یافت شد، امکان بررسی بقیه افراد فامیل و هم چنین تشخیص پیش می باشد. در صورت منفی بودن حذف ها/ افزودگی ها می توان کل نواحی کدکننده و تنظیمی ژن دیستروفین را مورد بررسی قرار داد. در صورت درخواست پزشک و ناقل نبودن مادر در حذف/ افزودگی ژن Dystrophin، باید مادر از ناقل بودن برای Point mutation ها در نواحی کد کننده ژن Dystrophin تعیین توالی گردد. اگر جهش موردنظر یافت شد، بقیه افراد فامیل را نیز می توان بررسی نمود و هم چنین امکان تشخیص پیش از تولد می باشد، در صورت منفی بودن حذف ها/ افزودگی ها می توان کل نواحی کدکننده و تنظیمی ژن Dystrophin  را مورد بررسی قرار داد. کیت MLPA DMD شامل دوپروپ ۰۳۴ و ۰۳۵ است که مضاعف شدگی و حذف شدگی ۷۹ اگزون ژن DMD را در قابل بررسی می نماید. باید توجه داشت با این تست Point Mutation قابل تشخحیص نیست. DNA استخراج شده از طریق MLPA با استفاده از پروپ ها   و PCR انجام شده از طریق یک جفت پرایمر تکثیر شده، سپس قطعات حاصل از PCR به کمک الکتروفورز موئینه ای (capillary electrophoresis) آنالیز شده و با مقایسه پیک های بدست آمده از نمونه بیمار با پیک های حاصل از نمونه کنترل توالی غیرطبیعی مشخص می گردد. در موارد ارثی که بیشتر از یک فرزند مبتلا در خانواده موجود می باشد، می توان در صورت عدم جوابدهی روش MLPA  از روش Linkage بهره گرفت. این روش غیرمستقیم بوده و فقط زمان قابل انجام می باشد که تشخیص بیماری صحیح باشد و تست به روش linlage  به هیچ عنوان بیماری را تایید نمی کند. در تشخیص پیش از تولد ابتدا تعیین جنسیت انجام می گردد و در صورت پسر بودن بررسی جهش صورت می گیرد.

ارسال شده در مولکولی توسط دکتر سمیرا ساعی‌راد | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,