آنچه باید از اوتیسم بدانیم!

31 اکتبر 2019

اوتیسم Autism
اوتیسم نوعی اختلال رشدی است که با تفاوت در رفتارهای ارتباطی ، کلامی غیر طبیعی مشخص می شود. علائم این اختلال در سال های اول عمر بروز می کند و علت اصلی آن هنوز نامعلوم است. این اختلال در جنس مذکرشایع تر از مونث است. عوامل اکتسابی از جمله وضعیت اقتصادی، اجتماعی، سبک زندگی و سطح تحصیلات والدین نقشی در بروز اوتیسم ندارد. این بیماری اغلب بر رشد طبیعی مغز در زمینه تعاملات اجتماعی و مهارت های ارتباطی اثر می گذارد. کودکان و بزرگسالان مبتلا به اوتیسم در ارتباطات کلامی و غیر کلامی ، تعاملات اجتماعی ، بروز احساسات و فعالیت های مربوط به بازی و… مشکل دارند. این بیماری ارتباط با اطرافیان و دنیای خارج را برای آنان سخت می کند. در برخی موارد رفتارهای خود آزارانه و پرخاشگری نیزدر افراد مبتلا به اوتیسم دیده می شود. در این افراد حرکات تکراری (دست زدن ، پریدن) پاسخ های غیر معمول به افراد، دلبستگی به اشیا و یا مقاومت در مقابل تغییر نیز دیده می شود و ممکن است در حواس پنجگانه (بینایی، شنوایی ، لامسه ، بویایی و چشایی) نیز حساسیت های غیر معمول نشان دهند. پس اختلال اصلی در اوتیسم، اختلال در ارتباط است.
تقریبا شش هزار فرد مبتلا به اوتیسم در ایران وجود دارد
به گفته معاون توانبخشی سازمان بهزیستی، حدود شش هزار فرد مبتلا به اوتیسم در ایران وجود دارد و متاسفانه الگوی شیوع اوتیسم در کشور مشخص نیست.
اختلال طیف اوتیسم چیست؟
اختلال طیف اوتیسم را به اختصار ASD می‌گویند که به نوعی از نارسایی رشد در اثر نقصان در عملکرد طبیعی مغز گفته می‌شود. فرد مبتلا به اوتیسم معمولا در برقراری ارتباطات اجتماعی و مهارت‌های لازم برای آن دچار مشکل می‌شود. فرد دچار به این اختلال معمولا ترجیح می‌دهد رفتارهایی مشخصی را تکرار کند و از تغییرات اساسی (و همینطور هرگونه تغییر کوچک) هم می‌پرهیزد و در برابر آن‌ها مقاومت به خرج می‌دهد. نزدیکان و اقوام افراد مبتلا به اوتیسم می‌گویند، اگر آن‌ها از وقوع تغییری پیش از رخ دادن آن آگاه باشند، می‌توانند با تغییرات کنار بیایند یا درجه مقاومت آن‌ها نسبت به موضوع را کمتر خواهد بود.
علائم اوتیسم چیست؟
گفته شده هیچ دو فرد مبتلا به اوتیسم با ویژگی‌های عینا شبیه به یکدیگر وجود ندارند. افراد دچار این اختلال ترکیبی از علائم گوناگون را تجربه می‌کنند. نشانه های اوتیسم می‌تواند به شکل خفیف یا شدید در افراد بروز پیدا کند. درک احساسات دیگران، برای مبتلایان به این اختلال دشوار است. در واقع، توانایی این افراد در همدردی با دیگران نسبت به افراد عادی بسیار ضعیف است. اما چنانچه به صورت منظم به افراد اوتیستیک، همدلی و همراهی با دیگران، آموزش داده بشود، قادر به ایجاد تغییرات چشم‌گیری در این زمینه خواهند بود. صحبت و معاشرت با افراد مبتلا به اوتیسم تا حدود زیادی شبیه به حرکت در جاده‌ای یک طرفه است. در واقع انگار فرد اوتیستیک بدون گوش دادن و توجه به دیگران صحبت می‌کند. مثلا این افراد به موضوعی علاقه‌مند هستند و درباره آن زیاد صحبت می‌کنند. بنابراین گفت‌وگو با آن‌ها شبیه مکالمات عادی نخواهد بود و در آن خبری از تبادل نظرات، افکار و احساسات نیست.
برخورد و ارتباط جسمی و فیزیکی
برخی از کودکان مبتلا به اوتیسم مانند سایر کودکان عادی تمایل به در آغوش کشیده شدن یا لمس از سوی دیگران ندارند. البته نمی توان این ویژگی را به تمام کودکان دچار این اختلال نسبت بدهیم زیرا در برخی موارد، این کودکان هم دوست دارند والدین و نزدیکان خود را در آغوش بگیرند و از این کار لذت زیادی می‌برند. همچنین اغلب صداهای بلند و ناگهانی برای افراد دچار این اختلال نامطلوب و ناخوشایند است و یا برخی از بوها و تغییر محسوس نور و دمای فضا هم می‌تواند اثرات نامطلوب مشابهی روی آن‌ها داشته باشد. بسیاری معتقد هستند که ایجاد تغییر در نور، صدا یا بو نیست که موجب آزار کودک می‌شود، بلکه بیشتر غافل‌گیری است که او را می‌آزارد. در واقع همان حالتی که از عدم پیش‌بینی ارتباطات جسمانی به شخص دست می‌دهد در اینجا هم او را تحت تاثیر قرار خواهد داد. اگر فرد اوتیستیک بداند که چه اتفاقی در جریان است یا ممکن است چه چیزی پیش آید، خیلی راحت‌تر خود را برای آن واقعه آماده می‌کند.هر چقدر طیف اختلال اوتیسم در فرد شدیدتر باشد، مهارت‌های او در صحبت کردن پایین‌تر خواهد بود. خیلی از افراد اوتیستیک اصلا صحبت نمی‌کنند. این افراد اغلب عبارات و واژه‌هایی را که می‌شنوند، تکرار می‌کنند. به این حالت «اکولالیا» یا «پژواک‌گویی» گفته می‌شود. نوع حرف زدن این افراد هم با دیگران متفاوت است و حالت رسمی و کتابی دارد. «سندروم آسپرگر» هم صورتی ملایم از طیف اوتیسم است. نوجوانانی که به این سندروم مبتلا هستند معمولا شبیه اساتید صحبت می‌کنند و جملات‌شان فاقد هر گونه فراز و فرود است.
کودکان مبتلا به اوتیسم رشد متفاوتی دارند
روند طبیعی رشد برای کودکان مبتلا به اوتیسم کمی متفاوت است. ممکن است مهارت‌های شناختی این کودکان زود رشد پیدا کند اما مهارت‌های زبانی و اجتماعی‌شان با تاخیر در رشد همراه است. به عبارت دیگر در این کودکان مهارت‌های زبانی و حرکتی با هم هماهنگ نیست. برای نمونه، شاید قادر به پرتاب توپ نباشند اما دایره واژگانی وسیع دارند. در هر حال مهارت‌های ارتباطی این افراد مشابه افراد عادی رشد نمی‌کند.

شناخت اوتیسم و یادگیری اصول مواجهه با افراد مبتلا به این اختلال، نیاز به مطالعه زیادی دارد. در عین حال انتقال تجربیات افرادی که به نوعی در زندگی خود درگیر این اختلال بوده‌اند هم می‌تواند کمک زیادی برای آشکار کردن بسیاری از ناشناخته‌ها کند.

ارسال شده در دانستنی ها توسط دکتر سمیرا ساعی‌راد | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,