آلفا تالاسمی

13 ژوئن 2018

تالاسمی آلفا به علت کاهش میزان زنجیره آلفا گلوبولین ایجاد می شود. کلاستر دو ژن آلفا یک و آلفا دو قرار دارند که تولید کننده زنجیره آلفا هستند. به دلیل وجود تشابه ۹۵ درصدی ژن های آلفا یک و آلفا دو احتمال جفت شدن نابجای این دو توالی و در نتیجه حذف ژنی وجود دارد. حذف بخشی از ژن آلفا گلوبین در بیش از ۹۰ درصد موارد عامل ایجاد کننده بیماری است. در ۱۰ درصد موارد نیز حذف های کوچک باعث به وجود آمدن علایم بیماری می شوند. افراد سالم ۴ نسخه ژن فعال آلفا (دو تا برروی هر کروموزوم ۱۶) دارند. فردی یک نسخه ژن غیرفعال و ۳ نسخه ژنی فعال داشته باشند به عنوان ناقل خاموش آلفا تالاسمی شناخته می شود . تاثیر نقصان یک زنجیره آلفا در ناقلین خاموش به حدی کم است که تاثیری در عملکرد پروتئین هموگلوبین و بالطبع سلامت فرد حامل ندارد. افرادی که دو نسخه فعال و دو نسخه غیرفعال داشته باشند ناقلان دارای خصیصه آلفا تالاسمی نامیده می شوند. این افراد دچار کم خونی خفیف هستند که نشانه بالینی ندارد و معمولا با کم خونی فقر اهن اشتباه گرفته می شود. البته نحوه توزیع ژن های معیوب آلفا تالاسمی بر روی دو کروموزوم و یا ژنوتیپ ناقلان دارای خصیصه آلفا تالاسمی به صورت سیس(–/aa) و یا ترانس (-a/-a) است. دو نوع مهم آلفا تالاسمی که با عوارض متعدد بالینی رو به رو هستند آلفا تالاسمی ماژور یا هیدروپس فتالیس با ژنوتیپ (–/–) و بیماری H با ژنوتیپ (a-/–) است.

در اسم آزمایشگاه حذف های شناخته شده آلفاگلوبین مانند حذف های ۳٫۷ و ۴٫۲ و ۲۰٫۵ کیلوبازی و MED با دو روش GAP PCR و MLPA تشخیص داده می شود. با این وجود تعدادی از حذف ها و مضاعف شدگی های ناشناخته در این ژن وجود دارند که با استفاده از روش Multiplex PCR و هم چنین روش تعیین توالی قابل تشخیص نخواهند بود، لذا از تکنیک آلفا MLLA استفاده می شود. در روشMLPA حذف ها و مضاعف شدگی های احتمالی موجود به روش تکثیر چندگانه و وابسته به اتصال پروب ها بررسی می شوند که تمامی این پروب ها به صورت از پیش طراحی شده در کیت حاوی آنها در دسترس می باشند. لازم به ذکر است که در این روش تنها تغییرات موجود در نواحی هدف (نواحی اتصال پروب ها) شناسایی می شوند و جابجایی ها (translocations) و واژگونی (inversions) قابل تشخیص نمی باشند.

ارسال شده در مولکولی توسط دکتر سمیرا ساعی‌راد | Tags: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,